روش های زنگ زدایی آهن
مقاطع آهنی به عنوان یکی از پرکاربردترین محصولات در صنایع مختلف به حساب میآیند که در صورت پوشش ضعیف دچار اکسایش یا زنگزدگی میشوند. به عبارت دیگر، آهن جزو فلزهایی است که امکان اکسید شدن آن وجود دارد و اگر در محیط جوی نامناسب قرار بگیرد، به راحتی زنگ میزند. از طرفی، زنگزدگی آهن میتواند مشکلات زیادی را ایجاد کند و خسارتهای مالی به وجود آورد. آشنایی با روشهای پاك كردن زنگ زدگي اهن مانع از بروز مشکلات جدی شده و منجر به صرفهجویی در هزینهها میشود. در این مقاله از بازآهن قصد داریم روش های زنگ زدایی آهن را به شما ارائه دهیم؛ برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این بخش با ما همراه باشید.
چرا آهن زنگ میزند؟
فرآیند زنگزدگی آهن به دلیل واکنش آن با اکسیژن موجود در هوا و رطوبت محیط است. درواقع، آهن در مجاورت با اکسیژن به تدریج اکسید شده و ترکیباتی به نام اکسید آهن تشکیل میدهد که به صورت لایهای قهوهایرنگ بر سطح فلز به وجود میآید. به تدریج، نواحی تشکیلشده از زنگ میتوانند کل ساختار فلزی را نابود کنند.
بیشتر بخوانید : ورق گالوانیزه چیست
انواع روشهای زنگزدایی آهن
آهنآلات بخش مهمی از صنعت را تشکیل میدهند؛ به همین دلیل باید به خوبی محافظت شوند. در ادامه، روشهای کاربردی برای زنگ زدایی آهن را در اختیارتان قرار میدهیم.
زنگ زدایی شیمیایی
یکی از روشهای رایج پاك كردن زنگ زدگي اهن، به صورت شیمیایی است که شامل موارد زیر میشود:
- اسیدشویی: در این روش از اسیدهای مخصوص برای رفع زنگ زدگی استفاده میکنند.
- استفاده از مواد شوینده: با در اختیار داشتن پاککنندههای شیمیایی، امکان پاك كردن زنگ زدگي اهن از سطح فلزات فراهم میشود.
زنگ زدایی مکانیکی
یکی دیگر از روشهای پاك كردن زنگ زدگي اهن، زنگ زدایی به صورت مکانیکی است که با استفاده از موارد زیر انجام میشود:
- زنگ زدایی آهن با برس سیمی: برای از بین بردن زنگ زدگی، برسهای سیمی انتخاب مناسبی به شمار میآیند؛ چراکه به صورت دستی قابل استفاده هستند و حتی امکان قرارگیری آنها در نوک یک دریل برای استفاده در موارد صنعتی نیز وجود دارد.
- زنگ زدایی آهن با سنباده: یکی دیگر از روشهای مکانیکی برای از بین بردن زنگ زدگی آهن، استفاده از سنباده است. در این روش، با کشیدن سنباده روی سطح زنگزده، لایههای خوردهشده و پوستههای زنگ بهصورت فیزیکی از سطح فلز جدا میشوند. زنگزدایی با سنباده بیشتر برای قطعات کوچک یا سطوحی با زنگزدگی سطحی کاربرد دارد و امکان کنترل میزان سایش را به کاربر میدهد.
- زنگ زدایی آهن با سندبلاست: هدف از این روش، حذف کامل زنگزدگی، پوستهها و آلودگیهای سطحی با استفاده از پاشش ذرات ساینده با فشار بالا بر روی سطح آهن است. در زنگزدایی با سندبلاست، ذراتی مانند شن، ماسه یا مواد ساینده صنعتی بهوسیله جریان هوا یا آب به سطح فلز برخورد کرده و زنگ را بهطور یکنواخت از بین میبرند.
- زنگ زدایی آهن با لیزر: اگر به دنبال روشی ایمن برای پاك كردن زنگ زدگي اهن هستید، استفاده از لیزر را به شما پیشنهاد میکنیم. این روش به صورت کامل خوردگی فلز را از بین میبرد.
زنگ زدایی سنتی
علاوه بر روشهایی که تا به اینجا برای پاك كردن زنگ زدگي اهن ذکر کردیم، روشهای دیگری نیز برای از بین بردن زنگ آهن وجود دارند که بهصرفهتر هستند. از رایجترین این روشها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- استفاده از جوش شیرین و آب: جوش شیرین به عنوان یک ترکیب شیمیایی موثر در از بین بردن زنگ زدگی آهن مورد استفاده قرار میگیرد. برای این منظور، لایه نازکی از مخلوط جوش شیرین و آب را روی سطوح مورد نظر بمالید و پس از گذشت 15 دقیقه آن را تمیز کنید.
- استفاده از سرکه سفید: برای زنگ زدایی آهن با سرکه سفید، باید آهن را در یک کاسه سرکه به مدت یک شب قرار دهید و سپس ناحیه زنگزده را با برس سیمی بشویید.
- استفاده از ترکیب نمک خوراکی و آب لیمو: یکی دیگر از تکنیکهای حذف زنگ زدگی آهن، استفاده از ترکیب نمک خوراکی و آب لیمو است. برای این منظور، این ترکیب را به قسمتهای مورد نظرتان بمالید و بعد از چند ساعت شروع به تمیز کردن آن کنید.
روشهای جلوگیری از زنگ زدگی آهن
همه محصولات فولادی به یک میزان مستعد زنگزدگی نیستند؛ زیرا برخی دارای ترکیب آلیاژی ویژه یا پوششهای محافظ هستند که مقاومت بالایی در برابر خوردگی ایجاد میکنند. برخی از فلزاتی که مقاومت خوبی در برابر زنگ زدگی دارند شامل طلا، نقره، آلومینیوم و فولاد گالوانیزه میشوند. البته روشهای موثری برای جلوگیری از زنگزدگی آهن نیز وجود دارد که از مهمترین آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- گالوانیزه کردن: در این روش، آهن را با فلز روی میپوشانند تا لایه محافظ ایجاد شده از سطح آهن در برابر رطوبت محافظت نماید.
- کاهش خراش: خراشهای روی آهن قابلیت ورود اکسیژن را دارند؛ بنابراین با جلوگیری از آسیب و خراش روی آهن، زنگزدگی کندتر رخ میدهد.
- استفاده از فولاد ضدزنگ: این فولاد با ترکیب کروم و نیکل از مقاومت بالایی در برابر خوردگی برخوردار است؛ ازاینرو انتخاب مناسبی به عنوان لایه محافظ روی سطح فلز به شمار میآید.
- خشک نگهداشتن فلز: یکی دیگر از ترفندهای پیشگیری از زنگ زدگی آهن، نگهداری آن در محیطهای خشک است که تاثیر زیادی در حفاظت از آن نیز دارد.
| روش جلوگیری از زنگزدگی | توضیح |
| گالوانیزه کردن | پوششدهی آهن با فلز روی برای ایجاد لایه محافظ در برابر رطوبت و اکسیژن. |
| کاهش خراش | جلوگیری از خراش و آسیب سطحی آهن تا نقاط ورود اکسیژن کاهش یابد و زنگ کندتر ایجاد شود. |
| استفاده از فولاد ضدزنگ | آلیاژ کروم و نیکل سطح را محافظت میکند و مقاومت فلز در برابر خوردگی و زنگزدگی افزایش مییابد. |
| خشک نگه داشتن فلز | نگهداری آهن در محیط خشک و جلوگیری از تماس با رطوبت، روند زنگزدگی را به تاخیر میاندازد. |
مقایسه مقاومت ورقها در برابر زنگزدگی
انتخاب صحیح ورق فلزی نقش تعیینکنندهای در مقاومت سازهها در برابر خوردگی و زنگزدگی دارد. در جدول زیر، تفاوتهای ورق آهنی، ورق گالوانیزه و فولاد ضدزنگ را بررسی میکنیم.
| ویژگی / نوع ورق | ورق آهنی (فولاد کربنی) | ورق گالوانیزه | ورق فولادی ضدزنگ |
| مقاومت در برابر زنگزدگی | کم | بالا | بسیار بالا |
| دلایل مقاومت یا آسیبپذیری | تماس مستقیم آهن با اکسیژن و رطوبت باعث اکسیداسیون سریع میشود. | لایه روی (Zn) علاوه بر پوشش، حتی در صورت خراش، محافظت از فلز را ادامه میدهد. | کروم و نیکل در فولاد ضدزنگ لایهای محافظ تشکیل میدهند که واکنش با اکسیژن را متوقف میکند. |
| نیاز به نگهداری | بالا | متوسط | کم |
| کاربرد در محیطهای مرطوب | نامناسب، سریع دچار زنگزدگی میشود و عمر کوتاهی دارد. | مناسب، عمر طولانیتر و محافظت بیشتر در محیطهای بیرونی و مرطوب معمولی. | بسیار مناسب، حتی در شرایط صنعتی، اسیدی، قلیایی و محیطهای دریایی (نمک). |
بازآهن؛ مرکز خرید انواع ورقهای فولادی
در این مقاله با روشهای پاك كردن زنگ زدگي اهن آشنا شدیم. بازآهن، به عنوان یکی از پیشروان صنعت فولاد مفتخر است، انواع ورق فولادی را بدون واسطه در اختیار شما عزیزان قرار دهد. همچنین، قیمت انواع ورق به صورت لحظهای در سایت بازآهن بهروزرسانی میشود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره قیمت روز میلگرد و رفع هر ابهامی میتوانید با کارشناسان بازآهن تماس بگیرید.
سوالات متداول
- زنگزدگی آهن چیست و چگونه ایجاد میشود؟
زنگزدگی آهن نتیجه واکنش شیمیایی آهن با اکسیژن و رطوبت است که باعث تشکیل اکسید آهن بهصورت لایه قهوهای میشود.
- بهترین روش پاک کردن زنگ آهن در خانه چیست؟
استفاده از ترکیب خانگی مانند جوش شیرین و آب یا سرکه سفید برای زنگهای سطحی بسیار موثر خواهد بود.
- آیا سرکه واقعاً زنگ آهن را از بین میبرد؟
بله، اسید موجود در سرکه اکسید آهن را حل میکند و با برس سیمی میتوان سطح فلز را تمیز کرد.
- زنگزدایی آهن بدون سنباده امکانپذیر است؟
بله، روشهای شیمیایی، سندبلاست یا لیزر میتوانند بدون سنباده زنگ را از بین ببرند.
- زنگزدایی شیمیایی بهتر است یا مکانیکی؟
هر روش پاك كردن زنگ زدگي اهن مزایای مخصوص به خود را دارد؛ بهطوریکه روش شیمیایی برای سطوح ظریف و روش مکانیکی برای زنگ زدگیهای ضخیم و صنعتی مناسب است.
- بعد از زنگزدایی چطور از زنگزدن مجدد جلوگیری کنیم؟
استفاده از پوشش محافظ، گالوانیزه کردن، خشک نگه داشتن و فولاد ضدزنگ مانع بازگشت زنگ میشود.
- آیا زنگزدایی روی استحکام آهن تأثیر دارد؟
اگر زنگ زدایی آهن بهدرستی انجام شود، تاثیر منفی روی استحکام آن ندارد.
- زنگزدایی میلگرد قبل از بتنریزی ضروری است؟
بله، زنگ میلگرد میتواند چسبندگی بتن را کاهش دهد و مقاومت سازه را پایین بیاورد؛ بنابراین پاکسازی قبل از بتنریزی حائز اهمیت است.
ارسال نظرات
لطفاً دیدگاه خود را در فرم زیر ثبت کنید.
هنوز نظری ثبت نشده است.